Profiel

Diensten

Knowhow

E-zine

E-mail

Zoeken

HOME

Digitale fotografie lijkt gemaakt voor het web

Door ing. Jan Everink

februari 2000

Mogelijk zal de digitale fotografie ooit de bestaande chemische technologie geheel verdringen want de vooruitgang op dit gebied is onstuitbaar. Met betrekking tot sommige aspecten is het digitale systeem nu al in het voordeel. Met name als het gaat om foto's voor webpagina's is een digitale camera makkelijker en doelmatiger dan een toestel dat met een film werkt.

Diverse voordelen

Een belangrijk voordeel van digitale fotografie is dat het resultaat onmiddellijk op het LCD-scherm van de camera bekeken kan worden. Als een gemaakte opname niet naar wens is kan meteen een nieuw plaatje worden geschoten. Een ander voordeel is dat de opnames onmiddellijk beschikbaar zijn om op het internet toepassing te vinden. Er hoeft geen film voor ontwikkeling naar een laboratorium te worden gebracht en ook het inscannen van foto's is niet meer nodig. Dat bespaart niet alleen kosten, ook is de tijdwinst in veel gevallen (met name als een deadline gehaald moet worden) bijzonder welkom.

Als de digitale camera vooral voor webfoto's wordt gebruikt vormt de relatief geringe resolutie nauwelijks een bezwaar. De circa 1 tot 2 miljoen pixels beeldinformatie van de huidige betaalbare camera's is voor webfoto's meer dan ruim voldoende. De meeste webfoto's zijn immers, omdat grote foto's op het internet nog altijd veel te veel transmissie-tijd vergen, niet groter dan 20.000 tot 100.000 pixels.

Optische versus digitale zoom

Sommige digitale camera's hebben een digitale zoom-mogelijkheid, maar deze is niet vergelijkbaar met een echte optische zoom. Digitaal zoomen is in feite slechts het elektronisch uitvergroten van een gedeelte van de opname, een bewerking die men beter later op de computer kan uitvoeren dan meteen bij de opname.

Bij uitvergroten gaat, zoals iedere fotograaf weet, altijd scherpte verloren, en dat is ook bij digitaal uitvergroten het geval. Bij chemische fotografie worden de details van de afbeelding minder duidelijk terwijl op zeker moment de korrelstructuur van de film zichtbaar wordt. Bij digitaal uitvergroten treedt een vergelijkbaar verschijnsel op, maar dit probleem kan met de huidige grafische software vrij goed worden opgelost: de verstoringen worden 'verdoezeld' zodat het geheel er weer mooi glad uitziet.

Bij digitaal zoomen vindt dit "gladstrijken" echter geheel automatisch in de camera plaats, zonder dat we er enige invloed op kunnen uitoefenen. Het is lang niet zeker dat de daarbij toegepaste methode de best mogelijke is. Kortom: een digitale zoom heeft geen voordelen en is in feite overbodig.

Een optische zoom daarentegen is bijzonder praktisch. Een 3x optische zoomlens is voor het gewone dagelijkse werk uitstekend maar biedt natuurlijk geen echte tele-mogelijkheid. Wil men met dezelfde camera zowel dichtbij als zeer veraf fotograferen dan is bijvoorbeeld de Sony Mavica MVC-FD91 een goede keuze. Deze heeft een gigantisch zoombereik van maar liefst 14x. Gebruikers van deze camera zijn enthousiast over de fluisterzachte en zeer precieze werking van het zoomsysteem.

Opslagmedia

De MVC-FD91 heeft, evenals de andere Sony Mavica camera's, nog een andere bijzonderheid: hij werkt met gewone diskettes als opslagmedium. Dat heeft diverse voordelen maar ook een bezwaar: omdat de diskette als opslagmedium relatief grote afmetingen heeft zijn de camera's waarin ze worden gebruikt ook tamelijk fors uitgevallen.

De meest toegepaste opslagmedia zijn Compact Flash- en SmartMedia-kaartjes. Deze verwisselbare geheugenkaartjes zijn veel kleiner, maar helaas ook veel duurder, dan een diskette. De geheugen-omvang van de SmartMedia-kaartjes was aanvankelijk erg beperkt maar momenteel zijn kaarten tot 64MB verkrijgbaar. De Compact Flash kaarten kunnen tot 96MB aan digitale foto's bevatten.

Hoeveel opnames op een kaart kunnen is afhankelijk van het aantal pixels per foto en de toegepaste compressie. In veel camera's wordt JPG-compressie toegepast, dezelfde methode als waarmee het mogelijk is het aantal bits van over het internet te versturen foto's sterk te reduceren.

Veelal kan uit meerdere formaten en compressie-factoren worden gekozen. Zo kunnen bijvoorbeeld met de Olympus Camedia C-2500 L op een 8MB SmartMedia-kaartje 1 tot 49 foto's worden vastgelegd. Bij slechts 1 opname per kaart is het formaat 1712 x 1368 pixels en wordt in het geheel niet gecomprimeerd. Bij 49 opnames is het formaat 640 x 480 pixels en vindt vrij sterke compressie plaats. In het algemeen blijft de scherpte ondanks aanzienlijke compressie ruim voldoende voor webfoto's.

Sommige camera's gebruiken geen standaard-opslagmedium maar hebben hun eigen systeem. In de Sony Cybershot wordt voor de beeldopslag bijvoorbeeld het eigen Memory Stick systeem van Sony toegepast.  De Cybershot is overigens een fraai vormgegeven kleine camera waarmee foto's tot 2,1 miljoen pixels gemaakt kunnen worden, en waarmee bovendien geluid en bewegende beelden opgenomen kunnen worden.

Computer-invoer

Bij digitale fotografie hoeft geen film ontwikkeld te worden: de opnames zijn meteen gereed om in de computer te worden bewerkt, op een kleurenprinter te worden afgedrukt, per e-mail te worden verstuurd en/of op het internet te worden gepubliceerd. Om dit te kunnen doen moeten de foto's echter wel eerst vanuit de camera worden overgebracht naar de computer. Dat kan in principe op drie manieren: via een kabel, met een speciale kaartlezer of via het diskette-station.

Bij transmissie via een kabel wordt gebruik gemaakt van een seriële, parallelle of (op nieuwere computers aanwezige) hoge-capaciteit USB-poort. Een belangrijk punt om bij de aanschaf van een camera op te letten is welke computer-transmissie mogelijk is.

Een handige manier om de foto's over te brengen is een permanent aan de computer gekoppelde kaartlezer. Deze methode is snel en praktisch want het is daarbij niet nodig om voor het inlezen eerst de camera met de computer te verbinden.

Nog makkelijker hebben de gebruikers van een Sony Mavica het. Ze kunnen gewoon de diskette met de gemaakte opnames in het floppy-station steken. Vooral voor mensen die veel reizen is dit systeem ideaal: waar men zich ter wereld ook bevindt kunnen foto's worden ingevoerd en over het internet worden verstuurd. Een computer met een diskette-drive en een internet-aansluiting is immers altijd wel ergens te vinden.

Overigens bestaat er ook nog een handig apparaatje, de FlashPath-adapter, waarmee gewone SmartMedia-kaarten via het diskette-station ingelezen kunnen worden.

Batterijen

Digitale camera's verbruiken erg veel stroom, reden waarom de keuze van het batterij-type heel belangrijk is. Gewone alkaline-batterijen zijn in een mum van tijd leeg en daarom niet praktisch en uiteindelijk relatief duur. Veel beter zijn oplaadbare NiCD- (Nickel-Cadmium) of NiMH- (Nickel Metal Hydride) batterijen. Een nadeel van het eerstgenoemde type, de NiCD batterijen, is dat men ze helemaal leeg moet maken alvorens ze weer op te laden. Het schijnt dat als men dit niet doet ze steeds minder lading kunnen bevatten.

Ook wat de stroomvoorziening betreft is de Sony Mavica een buitenbeentje. Met de bij deze camera toegepaste Stamina InfoLithium batterij kunnen circa 1200 foto's worden gemaakt, een indrukwekkend aantal.

Volwassen technologie

Een resolutie van meer dan 2 miljoen pixels is bij de huidige digitale camera's allang niet meer ongewoon en ook wat andere aspecten betreft is de digitale fotografie inmiddels uitgegroeid tot een volwassen technologie. De scherpte blijft overigens nog steeds aanzienlijk achter bij de chemische fotografie. De hoeveelheid beeldinformatie op een kleinbeeldnegatief komt naar schatting overeen met ongeveer 20 miljoen pixels. Dat is 10 keer zoveel als bij de huidige digitale opnames!

Maar veel uit de traditionele fotografie bekende handige voorzieningen zijn thans ook op digitale camera's te vinden. Zo heeft men bij toestellen als de Olympus Camedia C-2500 L en de Minolta RD3000 het gemak van een optische zoeker waarin men vrij precies ziet wat op de foto komt. De belichtingsregeling is op de wat duurdere digitale camera's naar keuze geheel automatisch, automatisch met diafragma-voorkeuze of handmatig. Ook wat betreft de flitsfuncties kan men veelzijdige mogelijkheden aantreffen.

De traditionele en de digitale fotografie hebben beide hun eigen sterke en minder-sterke kanten en zullen derhalve waarschijnlijk nog lang naast elkaar blijven bestaan.